Nieuwsmail vervolg

Mei 2026:

Verslag ledenbijeenkomst

13 april jl: Lezing Theo van Meegen, De Waterlelie

Nadat met z’n alle de zaal klaar is ingedeeld, koffie en thee gezet en we gezellig met elkaar aan de babbel zijn wordt het tijd om de avond officieel te beginnen.

Daniël opent de avond met een welkom aan iedereen en geeft als eerste Harrie Broeders het woord.

Harrie bedankt de vereniging namens Ria (vriendin van Jacob of Sjaak, net hoe je gewend was hem te noemen) met de hulp die gegeven is met het leeghalen van het aquarium van Jacob. Zijn grote passie en zelfs tot na zijn overlijden nog tweede geworden van de Brabantse district keuring. Ria heeft het erg gewaardeerd en was hierdoor geraakt. Het is moeilijk voor haar. De zoon van Jacob had al via de mail de vereniging bedankt voor alle hulp.Harrie had kaartjes bij zich die uitgedeeld waren na de begrafenis.

Daarna krijgt André het woord. Hij legt uit wat de bedoeling is van de rondgestuurde lijst. Het was niet bij iedereen duidelijk dat er hoe dan ook reactie verwacht werd. Dus een herkansing om je mening te geven over de inhoud van de vereniging. Als voorzet staan er al wat ideeën in, sommigen zijn uit de ledenvergadering naar voren gekomen anderen hebben we zelf aangevuld. De vraag is om te reageren op deze mail, ook als je het wel prima vindt zo.

Maak zeker gebruik van de mogelijkheid om zelf met voorstellen te komen. Je kunt je ook opgeven in welke groep je actief wilt zijn. Het is puur bedoeld om een overzicht te krijgen waar behoefte aan is op aquarium of vijvergebied (even voordat er straks andere vragen komen over verbouwingen of zo) Hoewel…. Misschien een aanvulling nu in dit verslag is een onderwerp over het bouwen van een aquarium een idee?

Al met al dus, nu ook via deze nieuwsbrief, een oproep om in ieder geval te reageren op de mail die André gestuurd heeft.

Vervolgens krijgt Peter nog de ruimte om Guus alsnog te bedanken voor de bakkenschouw in februari. Er waren flessen wijn als dankjewel voor de avond te vergeven. Ook voor Piet de Leeuw. Helaas was hij ziek dus deze wordt op een ander tijdstip aan hem overhandigd. Nogmaals dank dus voor de gastvrijheid bij de bakkenschouw.

En nu de hoofdgast! Theo dan Meegen de Waterlelie

Theo begint met de vraag om mobiel uit te zetten. Daar wordt natuurlijk gehoor aan gegeven. Helaas luisterden de telefoons niet allemaal naar deze vraag. Wat bijna wat lachwekkend werd, was dat er juist bliepjes, piepjes en burpjes te horen waren tijdens de avond.

Des al niet te min. Theo, het spijt ons dat sommige telefoons een eigen leven leefden. Heel goed juist dat je dit van te voren aangaf omdat telefoons een storende factor kunnen zijn.

Een verslag over een avond die tot 22.30 uur duurde en ik denk dat Theo nog veel meer had kunnen vertellen over de waterlelie.

Een indrukwekkende avond met prachtige foto’s en ideeën om als uitje heen te gaan.

Ik heb geprobeerd de hoofdlijnen eruit te pakken, maar het is toch nog een verslag van een aantal pagina’s geworden. 

Mijn verslag zal nog gekuist, aangevuld of bijgewerkt worden door Theo en André of het door de beugel kan wat jullie onder ogen krijgen.

Aldus…

De waterlelie.

Deze plant komt over heel de wereld voor behalve in de woestijn en polen

Daar is het te droog of te koud voor, het is tenslotte een waterlelie.

Even een aantal wist je datjes over de waterlelie …..

Wist u dat; de wortels gebruikt worden als voeding, voor zowel mens als dier.

Wist u dat; Sri Lanka de Lelie als nationale bloem heeft, de N. nouchali, maar dan wel alleen de blauwe kleur.

Wist u dat; kunstenaars de waterlelie als inspiratiebron gebruik(t)en; denk aan Monet, het beroemde schilderij van een brug over water vol met waterlelies.

Wist u dat; dat de Indische waterlelie in de Efteling een belangrijk onderdeel is in een attractie 

Wist u dat; er veel gedichten geschreven zijn over de waterlelie

Wist u dat; er zelfs een carnavalsliedje over de waterlelie geschreven is? Dat zal wel dat u dat weet, de meesten van de vereniging zijn Brabanders toch?

Zomaar een opsomming van de veelzijdigheid waar mensen door geïnspireerd zijn door deze prachtige waterplant.

De waterlelie komt uit de diepte, daarmee wordt bedoeld dat hij vanuit de modder groeit naar de oppervlakte. De waterlelie heeft een reinigende rol? Functie? Eigenschap? In ieder geval heeft de lelie de eigenschap om het vuil af te voeren naar een blad. Misschien is het wel eens opgevallen dat de plant er prachtig uitziet maar er een bruin, vies blad aan zit. Die moet niet weggehaald worden want dit bruine vuile blad is het afvoerputje voor de plant.

Het blad is waterafstotend.

Een waterlelie is een woekeraar en moet in toom gehouden worden. Vandaar dat het beter is om de plant in een korf te houden. De plant heeft daar geen last van en het voorkomt dat je over een tijdje met een waadpak aan de vijver in kunt om de plant in te perken.

Het advies is om niet meer dan 1/3 van het wateroppervlak dicht te laten groeien.

Mooie plaatsen waar de waterlelie in al zijn volheid te bewonderen is of waar mega veel soorten te zien zijn is onder andere in de ‘vijvertuin van Ada Hofman’ te Losser. Ze heeft de tuin overgedragen aan haar dochter. Zij kon het helaas niet bolwerken. Daarna is de tuin lang dicht geweest maar is sinds 2017 weer open. Zeer de moeite waard om deze te bezoeken.

Voor het houden van de waterlelie is niet per definitie een grote vijver nodig. Zo is de dwerg waterlelie in een speciekuip te houden. Wat nodig is, is een goede voedingsbodem. De plant groeit tenslotte in de modder. Er is geen pomp nodig en zo kun je toch een prachtige waterlelie in je tuin houden.

Niet alle soorten zijn zomaar in de vijver te houden. Ze komen tenslotte over heel de wereld voor en dus ook in andere klimaten.

In de Botanische tuin in Leiden staat de welbekende Victoria waterlelie. Deze heeft verwarmde vijver nodig.

De Vijvertuin in Rozendaal in Brabant {Watertuin Blok} is in de zomer open voor publiek.

Theo noemt diverse kwekers wat onder kenners bekende namen zijn. Wil je die weten kun je dit natuurlijk navragen bij Theo.

Niet alleen bloemen zijn verschillend. We hebben veel foto’s gezien van de meest mooie kleuren, afmetingen, vormen en wat niet al.

Ook de bladeren zijn heel verschillend.

Een vraag van onze aspirant lid Casper {zoontje van Eduard 9 jaar! Is het vermelden waard}

  • waarom het blad een soort spleetje waar de stengel aan zit?

Tsja, wie verwacht nou zo’n vraag? En een antwoord is er niet. Zo zit de plant nu eenmaal in elkaar.

Casper, waarom stekels onder het blad van de waterlelie? Dit bevorderd het draagvermogen en is bescherming tegen vissen.

Verder in dit verslag zult u nog verschillende verrassende vragen tegen komen, wat getuigd van een bijzondere belangstelling en oplettendheid en het lef om de vragen gewoon te stellen.

Even een opsomming van de verschillende soorten of ……? groei- en bloeiwijzen

Er zijn tropische lelies die overdag of in de nacht bloeien, er zijn dwergen, middelgrote en grote waterlelies. Het is zelfs mogelijk om in een aquarium zonder kap de waterlelie te houden.

Winterhard is niet echt winterhard, de plant overleeft de winters wel, maar geeft na de winter niet veel bloemen meer.

Ook de bloemen zijn verschillend. Sommige bloemen die op het water liggen. Maar er zijn ook soorten waarbij de bloemen 15 tot 20 cm boven de wateroppervlakte bloeien. Dit zijn echter soorten die uit tropische steken komen en hier niet zo te houden zijn. Ze zijn te zien in botanische tuinen.

Wat zijn de voordelen van een lelie in de vijver?

Allereerst dat die niet mag ontbreken, aldus de mening van Theo. De waterlelie helpt tegen algen en de bladeren zijn een veilige schuilplaats voor de vissen. De bloemen hebben een functie voor insecten.

Voor de verzorging van de plant is het belangrijk dat hij in de modder kan staan. De wortelstokken van de plant hebben verschillende vormen. Om dit wat in toom te houden is het beter de wortelstokken in te korten dan dubbel te vouwen (wat we met de wortels van aquariumplanten nogal eens doen). Wortelstokken moeten niet ingraven worden maar liggen op de bodem.

Voor het kiezen van de waterlelie moet je goed kijken hoe diep de plant moet staan. Als de plant te diep staat geeft hij wel blad maar veel minder bloemen. Bij planten die te ondiep gezet worden verdwijnen de bloemen tussen het blad.

Echte soorten.

N. thermarum, kleinste waterlelie die er is. Moet warm gehouden worden. 20 tot 25 cm doorsnee.

Vindplaats is vernietigd.

Peter vraagt hoe het zit met import planten, die in Nederland woekeren.

  • Nee, geen beperking

  • Theo is IVN lid komt wel in poelen planten tegen die trekken ze er dan uit.

Tropische waterlelies, worden ook wel aangeboden in tuincentra, maar is hier eigenlijk niet te houden omdat het wel specifieke eisen heeft en hier niet aan te voldoen is.

Mooie site IWGS New York

Nog een paar feitjes;

  • dwergsoort plantdiepte 10 tot 30 cm, bloemen zijn soms zo klein als een 20 eurocent muntstuk. Voor het vinden van deze dwergen is het speuren op het internet.

  • Middelgroot voor kleine tot middelgrote vijver. Plantdiepte 30 tot 50 cm.

Lelies bloeien op het water. Dubbelbloemige, meeldraden zijn bloemblaadjes. Moeilijk om hybriden van de maken.

  • Grote soort heeft een waterdiepte 70 tot 100 cm nodig.

Ook bij kenner (Theo) kan het mis gaan. Hij vergiste zich in de grootte van de plant. Het bleek een woekeraar die het grootste deel van zijn vijver in beslag nam. De vijver van Theo is 6 meter lang en 2 meter, diepste punt 1 meter. Er zitten Turkse visjes. Dit zijn kleine visjes die een reiger wel zou kunnen eten, maar omdat ze met zoveel zijn raakt de reiger van slag en zag het niet zitten om wat te vangen. Bij kleine visjes is een ijsvogeltje een dief die de vijver leeg werkt.

Wel vreemd, blauwe reiger vinden mensen niet leuk, maar een ijsvogeltje wel, maar de vijver raakt er wel van leeg.

Er zijn zo’n 2500 soorten (hybriden)

Wat mis gaat is als bladeren onderwater afgeknipt worden er water in de stengels komt. De stengels hebben open luchtkanalen, waar water in komt, gaat naar de wortelstok en de wortel verrot.

Vraag van Casper, is de stengel nat van binnen? Nee, het zijn luchtkanalen. Waterlelie is de enigste waterplant die geen problemen in het water geeft als hij afsterft voor de rustperiode. Dit komt omdat de plant voor 95 procent uit water bestaat en dus geen afval veroorzaakt in het water.

Een aantal bedreigingen voor de waterlelie...

  • De Muskus of bisamrat eten graag aan de stengels.

Vraag van Casper, als er aan de plant gegeten wordt, dan komt er toch water in de stengels. Nee, de muskus of bisamrat eet alleen aan de groeischeuten.

  • wortelrot, de plant volledig verwijderen.

  • de larven van kevertjes, zij grazen het bladgroen weg.

Vraag van Casper, kan de bovenlaag terug groeien? Nee, als het blad aangevreten is groeit die laag niet terug, het beste is om deze wegknippen en in de groenbak doen.

  • Luizen, moeilijk te bestrijden.

  • Larven van het kokerjuffertje vreten de randen van het blad af.

  • Opspattend water is niet goed voor de waterlelie. De waterlelie houdt van stilstaand water.

Verwantschappen. 

Heel mooi om te zien, maar niet om uit te werken in dit verslag. Advies, vraag het na bij de spreker. Vindt hij denk ik ook wel leuk, want hij weet er erg veel van.

Vaak worden de lotus en de waterlelie in 1 adem genoemd maar hebben totaal geen verwantschap met elkaar.

Overal waar Aziaten terecht gekomen zijn komt de lotus voor.

De zaaddozen zijn vaak in bloemstukken terug te vinden.

Lotus heeft erg veel voeding nodig.

Kaapse waterlelie, is geen waterlelie. Deze zou een woekeraar kunnen worden in Nederland. In Zuid Afrika wordt deze plant gegeten. Hij bloeit vroeg in het jaar en in het najaar. In de zomer is hij in rust.

Casper, waarom bovenwater kweken en later onder water? Planten staan met de voeten in het water, dus niet helemaal boven water. Maar is beter om geheel onder water te houden.

Wil je nog meer weten over de waterlelie?

  • Boeken zijn er niet veel

  • Internet

  • Tuinen (beetje zoeken, ze staan hier en daar in het verslag genoemd)

  • Botanische tuinen

En Theo heeft vast nog veel meer te vertellen over de waterlelies.

Daarnaast staat echt niet alles in dit verslag. Theo zal best bereid zijn om wat meer te vertellen als je meer wil weten.

Daniël bedankt Theo voor zijn verhaal.

Nog de mededeling om af te sluiten, omdat 4 mei dodenherdenking is, is de verenigingsavond verzet naar maandag 11 mei. Dan gaan we naar België een bezoek brengen bij de nieuwe winkel van Eduard.

Pas reed ik op de fiets langs de Goudriaan in Goudriaan (mijn geboortedorp) en zag allemaal waterlelies. Daar kijk ik nu toch heel anders naar.

Ik hoop dat u genoten heeft van het verslag.

Dank voor het lezen.

Geschreven door Ina en nagekeken en aangevuld door Theo zodat het naar waarheid geschreven is.